Wstęp
Odmiana odgrywa kluczową rolę w zwiększaniu produktywności roślin, stanowiąc niezależny i zdecydowany czynnik determinujący plony. Wybór bardziej produktywnej odmiany pozwala, bez ponoszenia dodatkowych kosztów, zwiększyć plon nawet o 1,5 razy lub więcej.
Odmiana agrestu powinna łączyć szereg cech, takich jak: dobra reakcja na warunki środowiskowe, odporność na choroby i szkodniki, wczesne wchodzenie w okres owocowania, samopylność, co gwarantuje plony nawet w trudnych warunkach dla kwitnienia, jakość owoców, odporność na zimno oraz suszę.
Zrozumienie potencjału tolerancji odmiany w różnych warunkach ekologicznych jest kluczowe dla optymalizacji jej pełnego potencjału produkcyjnego.
Materiały i metody
Badania przeprowadzono w latach 2015-2017 w warunkach Republiki Mołdawii, koncentrując się na określeniu faz fenologicznych uprawy agrestu, produktywności różnych odmian oraz okresu eksploatacji intensywnej plantacji założonej w 2004 roku.
W badaniach wzięły udział odmiany takie jak: ‘Colobok’, ‘Captivator’, ‘Grushenka’, ‘Sadko’, ‘Smena’, ‘Severnîi Capitan’ oraz inne, które charakteryzują się niewielką ilością cierni oraz odpornością na mączniaka, zimno i suszę. Plantacja została założona w warunkach nawadniania, w rozstawie 1,5 x 1,0 m.
Wyniki i dyskusja
Wyniki badań potwierdzają, że zmiany klimatyczne mają coraz większy wpływ na warunki uprawy krzewów owocowych.
Warunki klimatyczne w 2017 roku były wyraźnie różne od poprzednich lat – niższe temperatury od trzeciej dekady kwietnia spowodowały opóźnienie w przechodzeniu faz fenologicznych roślin agrestu, a opady deszczu pod koniec maja oraz niskie temperatury w nocy wpłynęły na zahamowanie wzrostu roślin.
W analizowanych latach (2015-2017) obieżyście obserwowano przejście przez poszczególne fazy rozwoju roślin agrestu. Okres między fazą pąkowania a kwitnieniem trwał średnio 33 dni, natomiast czas od kwitnienia do dojrzewania owoców wynosił średnio 68 dni.
Plonowanie i masa owoców
W zależności od warunków pogodowych i charakterystyki odmiany, produktywność badanych odmian agrestu w latach 2015-2017 wykazywała duże wahania.
Średnia masa owoców wynosiła od 1,4 g w przypadku odmiany ‘Grushenka’ do 3,3 g w przypadku ‘Smena’. Wartości te wskazują, że niektóre odmiany charakteryzują się większymi owocami, jak np. ‘Smena’ (3,5 g) i ‘Colobok’ (3,4 g), podczas gdy inne, takie jak ‘Severnîi capitan’ (1,7 g) i ‘Grushenka’ (1,9 g), mają mniejsze owoce.
Pod względem plonów, różnice między odmianami były również wyraźne. Średnia wydajność z ha dla poszczególnych odmian wahała się od 6,2 t/ha dla odmiany ‘Smena’ do 18,1 t/ha dla odmiany ‘Captivator’.
Najwyższy plon, wynoszący 22,0 t/ha, osiągnięto w 2016 roku w przypadku odmiany ‘Severnîi capitan’. Natomiast w 2015 roku najwyższy plon wyniósł 19,2 t/ha i dotyczył odmiany ‘Captivator’.
Podsumowanie
Na podstawie przeprowadzonych badań dotyczących odmian agrestu w warunkach pedoklimatycznych Republiki Mołdawii, stwierdzono, że:
- Fazy fenologiczne rozwoju roślin agrestu są uzależnione od warunków klimatycznych, przy czym średni czas pomiędzy fazą pąkowania a kwitnieniem wynosi 33 dni, a pomiędzy kwitnieniem a dojrzewaniem owoców – 68 dni.
- Średnia masa owoców agrestu wahała się od 1,4 g w odmianie ‘Grushenka’ do 3,3 g w odmianie ‘Smena’.
- Średni plon uzyskany z badanych odmian agrestu wynosił od 6,2 t/ha (odmiana ‘Smena’) do 18,1 t/ha (odmiana ‘Captivator’).
Badania pokazują, że wybór odpowiedniej odmiany agrestu, dostosowanej do specyficznych warunków klimatycznych, może znacząco wpłynąć na osiąganie wyższych plonów oraz lepszą jakość owoców.
Źródła:
- Kawecki Z., 1989. Wzrost i plonowanie krzewów dwóch odmian agrestu w warunkach Olztyna i Tolkmicka. Acta Acad. Agricult. Techn. Olst. Agric. Nr. 13, 189-198.
- Olhina E.I., Riabushkina E.V., 1987. Sortoizucenie iagodnych kultur. Sb. Naucinych trudov., Vap. 49, Vsesoiuznai NII sadovodstva im. I.V. Miciurina, Miciurinsk, 11-16.
- Sava P., 2010. Specyficzne cechy odmian agrestu w nowych warunkach uprawy. Scientific papers Journal, Horticulture Series, LIII, „Ion Ionescu de la Brad” Publishing House, Iaşi, 235-240.
- Sava P., 2012. Bazele științifice ale culturii agrișului în Republica Moldova. Monografie. Tipografia UASM, Chișinău, 192.
- Ştefârţă A., Alunici N., Buceaţcaea S., Brânză L., Vrabie V., 2001. Metodele noi de diagnosticare și ameliorare a rezistenței plantelor la un deficit moderat de umezeală. Fiziologia şi biochimia plantelor la început de mileniu: Realizăriși perspective. Mater. Conr. II, Ch., 342-348.
Autor artykułu: Bartosz Spychalski – właściciel szkółki Akademia Roślin.
