PORZECZKA CZARNA 'BONA’

Opis odmiany

Porzeczka czarna ’Bona’ to polska odmiana deserowa, o dużych, jędrnych i bardzo smacznych owocach, które równomiernie dojrzewają i nie osypują się.

Odporna na amerykański mączniak agrestu, ale podatna na opadzinę liści i rdzę wejmutkowo-porzeczkową. 'Bona’ jest wrażliwa na wielkopąkowca porzeczkowego i rewersję.

Wzrost jest średnio silny; pędy długie, z wiekiem mają tendencję do pokładania się na ziemi. Pokrój odmiany jest rozłożysty. Liście średniej wielkości, ciemnozielone i okrągłe.

Owoce

Porzeczka 'Bona’ owocuje bardzo dużymi owocami – są jędrne i bardzo smaczne. Dojrzewają równomiernie i osypują się. Grona krótkie, przylegające do pędów. Polecana na desery!

Odmiana 'Bona’ jest polecana przede wszystkim do uprawy amatorskiej. Przydatna ze względu na bardzo wczesną porę dojrzewania owoców.

Termin dojrzewania owoców

Owoce porzeczki 'Bona’ dojrzewają bardzo wcześnie – koniec czerwca / początek lipca.

Charakterystyka wzrostu krzewów

W doświadczeniu polowym, założonym jesienią 2020 roku w Sadzie Doświadczalnym IO-PIB w Dąbrowicach, oceniano wzrost i owocowanie młodych krzewów trzynastu odmian porzeczki czarnej.

Źródło: Zagadnienia doradztwa rolniczego NR 2-2023

W pierwszym roku po posadzeniu odmiana ‘Bona’ charakteryzowała się niską liczbą pędów, wynoszącą poniżej 8 na krzew, podobnie jak odmiany ‘Ruben’ i ‘Titania’.

Średnia długość gron u wszystkich badanych odmian wyniosła 5,4 cm, natomiast ‘Bona’ tworzyła jedne z najkrótszych gron, o długości poniżej 5 cm, co mogło wpływać na mniej równomierne dojrzewanie owoców.

Wyniki badań własnych były zgodne z wcześniejszymi doniesieniami literaturowymi (Pluta i in., 2012), które wskazują, że odmiana ‘Bona’ wytwarza krótsze grona w porównaniu do odmian takich jak ‘Gofert’ czy ‘Tisel’.

Wymagania glebowe / Stanowisko

Porzeczka czarna najlepiej rośnie na żyznych, dobrze przepuszczalnych glebach, bogatych w materię organiczną. Optymalny odczyn gleby to lekko kwaśny do obojętnego (pH 6,0–6,5), choć roślina toleruje również gleby lekko zasadowe.

Warto unikać podłoży ciężkich i podmokłych, które mogą prowadzić do gnicia korzeni.

Najlepsze plonowanie osiąga na stanowiskach słonecznych, choć toleruje również półcień. W pełnym słońcu owoce szybciej dojrzewają i mają wyższą zawartość cukrów. Chronione, ciepłe miejsce sprzyja lepszemu wzrostowi oraz ogranicza ryzyko przemarznięcia pędów zimą.

Przed sadzeniem warto wzbogacić glebę kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem, co poprawi jej strukturę i zasobność w składniki odżywcze.

Należy także unikać sadzenia porzeczek w miejscach, gdzie wcześniej rosły inne rośliny jagodowe, aby zminimalizować ryzyko chorób przenoszonych przez glebę.

Roślina ma stosunkowo płytki system korzeniowy, dlatego regularne nawadnianie w okresach suszy jest niezbędne do utrzymania dobrego plonowania.

Ściółkowanie podłoża korą, słomą lub kompostem pomaga zatrzymać wilgoć i ograniczyć rozwój chwastów.

Porzeczka czarna jest odporna na chłodniejsze warunki, jednak w rejonach narażonych na silne wiatry warto sadzić ją w osłoniętych miejscach lub przy podporach, co zapobiegnie łamaniu się pędów pod ciężarem owoców.

Cięcie

Pierwsze cięcie porzeczki

możemy wykonać zaraz po posadzeniu, aby ułatwić przyjęcie się roślin i przyśpieszyć tworzenie się krzewu. Taką decyzję należy podjąć na podstawie pokroju krzewu oraz ukorzenienia.

Przez pierwsze 3 lata

wykonujemy jedynie niewielkie cięcia sanitarne, polegające na wycinaniu pędów suchych, silnie uszkodzonych mechanicznie oraz leżących na ziemi, które łatwo się ukorzeniają.

Właściwe cięcie rozpoczynamy od 4 roku

i wykonujemy je przez następne lata. Ma ono charakter odmładzający, prześwietlający i sanitarny.

Oprócz pędów suchych, silnie uszkodzonych i leżących na ziemi, wycinamy pędy czteroletnie, to jest takie które już trzykrotnie owocowały.

Pędy te są najgrubsze, najsilniej rozgałęzione i mają najciemniejszą korę. Zwykle też są to pędy najbardziej pochylone na skutek kilkuletniego owocowania.

Kiedy ciąć porzeczkę?

Najlepszy termin cięcia krzewów porzeczki to przedwiośnie – koniec lutego i marzec, czyli przed rozpoczęciem wegetacji.

Na bardzo dużych plantacjach może być to zbyt krótki okres, dlatego cięcie rozpoczyna się wtedy zaraz po zbiorach i trwa do jesieni.