PORZECZKA CZARNA 'GOFERT’

Opis odmiany

Porzeczka czarna 'Gofert’ ® to najnowsza, polska licencjonowana odmiana deserowa. Powstała w wyniku skrzyżowania 'Gołubka’ z 'Fertodi-1′. Wytrzymała na mróz, odporna na amerykańskiego mączniaka agrestu oraz rdzę wejmutkowo-porzeczkową. Aktualnie prowadzone są badana odnośnie możliwości zbioru kombajnowego, aczkolwiek wszystko wskazuje na to, iż odmiana będzie spełniała wymogi zbioru maszynowego.

Porzeczka 'Gofert’ rośnie dość silnie, ma pokrój wzniesiony, z tendencją do rozchylania się między rzędami. Pędy porzeczki 'Gofert’ są silne i dość grube. Pąki małe, wydłużone, odstające od pędów, łuski zewnętrzne o lekkim zabarwieniu antocyjanowym. Liście średniej wielkości pięcioklapowe, jasnozielone. Kwiatostany pojedyncze i podwójne, średniej długości.

Odmiana wpisana do Krajowego rejestru oraz do Księgi ochrony wyłącznego prawa COBORU w 2010.

Owoce

Owoce są bardzo smaczne i duże (nawet 1,2 g). Idealne do jedzenia na surowo.

W ostatnich latach Instytut Ogrodnictwa prowadził szereg badań, które potwierdziły wysoką wartość produkcyjną nowych odmian porzeczki czarnej. Potwierdzono iż ’Gofert’ ma najdłuższe grona i najwięcej owoców. Co więcej, najlepszy wygląd, smak i aromat owoców stwierdzono również u odmian ‘Gofert’ i ‘Tihope’.

Ponadto polskie odmiany są mniej podatne na groźne choroby grzybowe (amerykańskiego mączniaka agrestu, antraknozę liści porzeczki i rdzę wejmutkowo-porzeczkową) i wielkopąkowca niż odmiany standardowe.

* Wielkość krzewów określono jako pomiar wysokości i szerokości.
** Skala: 1 – brak objawów; 3 – średnie porażenie; 5 – bardzo silne porażenie rośliny

Porzeczka 'Gofert’ charakteryzuje się uniwersalnym wykorzystaniem owoców, może być z powodzeniem uprawiany na plantacjach towarowych w technologii zbioru kombajnowego, jak i również do nasadzeń szpalerowych z ręcznym zbiorem owoców (owoce deserowe).

Termin dojrzewania owoców

Porzeczka 'Gofert’ to odmiana o wczesnej porze dojrzewania – owoce dojrzewają w pierwszej dekadzie lipca.

Porzeczka czarna najlepiej owocuje na jednorocznych przyrostach, tj. na pędach, które wyrosły w poprzednim roku z szyjki korzeniowej lub jako pędy boczne ze starych gałęzi, Na starszych częściach gałęzi wytwarzają się co prawda pąki i krótkopędy owocujące, ale ich udział w tworzeniu plonu, jest z każdym rokiem coraz niższy.

Charakterystyka wzrostu krzewów

W doświadczeniu polowym, założonym jesienią 2020 roku w Sadzie Doświadczalnym IO-PIB w Dąbrowicach, oceniano wzrost i owocowanie młodych krzewów trzynastu odmian porzeczki czarnej.

Źródło: Zagadnienia doradztwa rolniczego NR 2-2023

W pierwszym roku po posadzeniu odmiana ‘Gofert’ wykazała silny wzrost, wytwarzając powyżej 11 pędów na krzew, podobnie jak odmiany ‘Ben Lomond’ i ‘Tisel’.

Owoce tej odmiany dojrzewają w długich gronach – średnio powyżej 6 cm, co czyni je jednymi z najdłuższych w badaniu, zaraz po odmianie ‘Tisel’. Dłuższe grona wpływają na lepsze dojrzewanie owoców i ich atrakcyjność dla konsumentów.

Wyniki badań własnych są zgodne z wcześniejszymi doniesieniami (Pluta i Żurawicz, 2014), które wskazują, że ‘Gofert’ tworzy średnio-długie grona, o długości porównywalnej do odmiany ‘Titania’.

Wymagania glebowe / Stanowisko

Porzeczka czarna najlepiej rośnie na żyznych, dobrze przepuszczalnych glebach, bogatych w materię organiczną. Optymalny odczyn gleby to lekko kwaśny do obojętnego (pH 6,0–6,5), choć roślina toleruje również gleby lekko zasadowe.

Warto unikać podłoży ciężkich i podmokłych, które mogą prowadzić do gnicia korzeni.

Najlepsze plonowanie osiąga na stanowiskach słonecznych, choć toleruje również półcień. W pełnym słońcu owoce szybciej dojrzewają i mają wyższą zawartość cukrów. Chronione, ciepłe miejsce sprzyja lepszemu wzrostowi oraz ogranicza ryzyko przemarznięcia pędów zimą.

Przed sadzeniem warto wzbogacić glebę kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem, co poprawi jej strukturę i zasobność w składniki odżywcze.

Należy także unikać sadzenia porzeczek w miejscach, gdzie wcześniej rosły inne rośliny jagodowe, aby zminimalizować ryzyko chorób przenoszonych przez glebę.

Roślina ma stosunkowo płytki system korzeniowy, dlatego regularne nawadnianie w okresach suszy jest niezbędne do utrzymania dobrego plonowania.

Ściółkowanie podłoża korą, słomą lub kompostem pomaga zatrzymać wilgoć i ograniczyć rozwój chwastów.

Porzeczka czarna jest odporna na chłodniejsze warunki, jednak w rejonach narażonych na silne wiatry warto sadzić ją w osłoniętych miejscach lub przy podporach, co zapobiegnie łamaniu się pędów pod ciężarem owoców.

Cięcie

Pierwsze cięcie porzeczki

możemy wykonać zaraz po posadzeniu, aby ułatwić przyjęcie się roślin i przyśpieszyć tworzenie się krzewu. Taką decyzję należy podjąć na podstawie pokroju krzewu oraz ukorzenienia.

Przez pierwsze 3 lata

wykonujemy jedynie niewielkie cięcia sanitarne, polegające na wycinaniu pędów suchych, silnie uszkodzonych mechanicznie oraz leżących na ziemi, które łatwo się ukorzeniają.

Właściwe cięcie rozpoczynamy od 4 roku

i wykonujemy je przez następne lata. Ma ono charakter odmładzający, prześwietlający i sanitarny.

Oprócz pędów suchych, silnie uszkodzonych i leżących na ziemi, wycinamy pędy czteroletnie, to jest takie które już trzykrotnie owocowały.

Pędy te są najgrubsze, najsilniej rozgałęzione i mają najciemniejszą korę. Zwykle też są to pędy najbardziej pochylone na skutek kilkuletniego owocowania.

Kiedy ciąć porzeczkę?

Najlepszy termin cięcia krzewów porzeczki to przedwiośnie – koniec lutego i marzec, czyli przed rozpoczęciem wegetacji.

Na bardzo dużych plantacjach może być to zbyt krótki okres, dlatego cięcie rozpoczyna się wtedy zaraz po zbiorach i trwa do jesieni.