PORZECZKA CZARNA 'OJEBYN’

Opis odmiany

Porzeczka czarna 'Ojebyn’ to odmiana szwedzka, znaleziona w środkowej Szwecji w pobliżu Stacji Doświadczalnej w miejscowości Ojebyn. Odznacza się dużą plennością. Pokrój zmienia się z wiekiem, od kulisto-wzniesionego u roślin młodych, do rozłożystego u starszych. Wytwarza dość liczne i grube pędy. Pąki są średniej wielkości, duże i lekko odstające od pędów. Liście ciemnozielone z szerokimi klapami.

Jest wytrzymała na mróz i odporna na amerykańskiego mączniaka agrestu. Odmiana o mniejszych wymaganiach i większej odporności niż pozostałe odmiany, aczkolwiek liście mogą porażane przez rdzę wejmutkowo-porzeczkową. Krzew rośnie średnio silnie, na słabszych glebach gorzej. Pokrój kulisty, luźny.

Owoce

Owoce kuliste, duże, wyrównanej, raczej średniej wielkości. Skórka czarna, błyszcząca i mocna. Miąższ słodko-winny, smaczny, z bardzo słabym aromatem porzeczki czarnej. Grona krótkie, owoce w gronie dojrzewają równomiernie i nie opadają. Z poletka 5 krzewów (w okresie 6-8 lat) udało się zebrać od 60 do 90 kg owoców.

W ostatnich latach Instytut Ogrodnictwa prowadził szereg badań, które potwierdziły wysoką wartość produkcyjną nowych odmian porzeczki czarnej. Są one plenne i wytwarzają duże owoce.

* Wielkość krzewów określono jako pomiar wysokości i szerokości.
** Skala: 1 – brak objawów; 3 – średnie porażenie; 5 – bardzo silne porażenie rośliny

Odmiana porzeczki 'Ojebyn’ polecana jest na działki oraz do nasadzeń towarowych z uwagi na dużą plenność. Owoce przed zbiorem nie osypują się. Plonuje regularnie i obficie. Owoce są słabej wartości przetwórczej, nie nadają się do produkcji soków. Dzięki elastycznym pędom oraz twardym i równomiernie dojrzewającym owocom 'Ojebyn’ świetnie nadaje się do maszynowego zbioru. Odmiana uprawiana w Polsce od wielu lat.

Termin dojrzewania owoców

’Ojebyn’ to odmiana wczesna; owoce dojrzewają w pierwszej dekadzie lipca i nie osypują się.

Najlepiej owocuje na jednorocznych przyrostach, tj. na pędach, które wyrosły w poprzednim roku z szyjki korzeniowej lub jako pędy boczne ze starych gałęzi, Na starszych częściach gałęzi wytwarzają się co prawda pąki i krótkopędy owocujące, ale ich udział w tworzeniu plonu, jest z każdym rokiem coraz niższy.

Charakterystyka wzrostu krzewów

W doświadczeniu polowym, założonym jesienią 2020 roku w Sadzie Doświadczalnym IO-PIB w Dąbrowicach, oceniano wzrost i owocowanie młodych krzewów trzynastu odmian porzeczki czarnej.

Źródło: Zagadnienia doradztwa rolniczego NR 2-2023

W pierwszym roku po posadzeniu odmiana ‘Ojebyn’ wykazała najsłabszy wzrost spośród badanych odmian, wytwarzając krótkie pędy o długości poniżej 60 cm, podobnie jak odmiany ‘Ores’, ‘Polonus’ i ‘Ruben’.

Pod względem długości gron, odmiana ta wykazała krótsze grona niż odmiany ‘Gofert’ czy ‘Tisel’, co potwierdziły wcześniejsze badania (Pluta i Żurawicz, 2014).

Wymagania glebowe / Stanowisko

Porzeczka czarna 'Ojebyn’ to odmiana bardzo wytrzymała na mróz. Kwiaty i pąki średnio tolerancyjne na przymrozki wiosenne. Odporna na amerykański mączniak agrestu, ale wrażliwa na opadzinę liści i rdzę wejmutkowo-porzeczkową.

'Ojebyn’ rośnie umiarkowanie dlatego powinien być sadzony na glebach urodzajnych i wilgotnych. Krzewy powinny być systematycznie odmładzane, ponieważ starsze gałęzie rozkładają się.

Porzeczka czarna najlepiej rośnie na żyznych, dobrze przepuszczalnych glebach, bogatych w materię organiczną. Optymalny odczyn gleby to lekko kwaśny do obojętnego (pH 6,0–6,5), choć roślina toleruje również gleby lekko zasadowe.

Warto unikać podłoży ciężkich i podmokłych, które mogą prowadzić do gnicia korzeni.

Najlepsze plonowanie osiąga na stanowiskach słonecznych, choć toleruje również półcień. W pełnym słońcu owoce szybciej dojrzewają i mają wyższą zawartość cukrów. Chronione, ciepłe miejsce sprzyja lepszemu wzrostowi oraz ogranicza ryzyko przemarznięcia pędów zimą.

Przed sadzeniem warto wzbogacić glebę kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem, co poprawi jej strukturę i zasobność w składniki odżywcze.

Należy także unikać sadzenia porzeczek w miejscach, gdzie wcześniej rosły inne rośliny jagodowe, aby zminimalizować ryzyko chorób przenoszonych przez glebę.

Roślina ma stosunkowo płytki system korzeniowy, dlatego regularne nawadnianie w okresach suszy jest niezbędne do utrzymania dobrego plonowania.

Ściółkowanie podłoża korą, słomą lub kompostem pomaga zatrzymać wilgoć i ograniczyć rozwój chwastów.

Porzeczka czarna jest odporna na chłodniejsze warunki, jednak w rejonach narażonych na silne wiatry warto sadzić ją w osłoniętych miejscach lub przy podporach, co zapobiegnie łamaniu się pędów pod ciężarem owoców.

Cięcie

Pierwsze cięcie porzeczki

możemy wykonać zaraz po posadzeniu, aby ułatwić przyjęcie się roślin i przyśpieszyć tworzenie się krzewu. Taką decyzję należy podjąć na podstawie pokroju krzewu oraz ukorzenienia.

Przez pierwsze 3 lata

wykonujemy jedynie niewielkie cięcia sanitarne, polegające na wycinaniu pędów suchych, silnie uszkodzonych mechanicznie oraz leżących na ziemi, które łatwo się ukorzeniają.

Właściwe cięcie rozpoczynamy od 4 roku

i wykonujemy je przez następne lata. Ma ono charakter odmładzający, prześwietlający i sanitarny.

Oprócz pędów suchych, silnie uszkodzonych i leżących na ziemi, wycinamy pędy czteroletnie, to jest takie które już trzykrotnie owocowały.

Pędy te są najgrubsze, najsilniej rozgałęzione i mają najciemniejszą korę. Zwykle też są to pędy najbardziej pochylone na skutek kilkuletniego owocowania.

Kiedy ciąć porzeczkę?

Najlepszy termin cięcia krzewów porzeczki to przedwiośnie – koniec lutego i marzec, czyli przed rozpoczęciem wegetacji.

Na bardzo dużych plantacjach może być to zbyt krótki okres, dlatego cięcie rozpoczyna się wtedy zaraz po zbiorach i trwa do jesieni.