PORZECZKA CZARNA 'RUBEN’

Opis odmiany

Porzeczka 'Ruben’ to nowa, polska licencjonowana odmiana porzeczki czarnej. Powstała w wyniku skrzyżowania odmian 'Biełoruska Słodkaja’ z 'Ben Lomond’.

Odmiana prawnie chroniona na terenie całej Unii Europejskiej do 2032 roku. Krzew rośnie umiarkowanie silnie; pokrój jest kulisty. Pędy średniej grubości. Liście średniej wielkości, ciemnozielone. Odmiana jest wytrzymała na mróz oraz odporna na amerykański mączniak agrestu i rdzę wejmutkowo-porzeczkową. Umiarkowanie podatna na antraknozę liści porzeczek.

Pąki średniej wielkości, owalne i lekko odstające od pąków. Kwiatostany pojedyncze oraz podwójne, średniej długości

Owoce

Owoce porzeczki 'Ruben’ są od średnich do dużych, z połyskiem. Nie osypują się.

W ostatnich latach Instytut Ogrodnictwa prowadził szereg badań, które potwierdziły wysoką wartość produkcyjną nowych odmian porzeczki czarnej. Są one plenne i wytwarzają duże owoce.

Co więcej polskie odmiany są mniej podatne na groźne choroby grzybowe (amerykańskiego mączniaka agrestu, antraknozę liści porzeczki i rdzę wejmutkowo-porzeczkową) i wielkopąkowca niż odmiany standardowe.

* Wielkość krzewów określono jako pomiar wysokości i szerokości.
** Skala: 1 – brak objawów; 3 – średnie porażenie; 5 – bardzo silne porażenie rośliny

Porzeczka 'Ruben’ to odmiana plenna i regularnie plonująca. Polecana do przetwórstwa, przede wszystkim do mrożenia. Na plantacjach towarowych jej popularność stale rośnie. Polecana do zbioru kombajnowego.

Termin dojrzewania owoców

Porzeczka 'Ruben’ to odmiana o średnio późnej porze dojrzewania – trzecia dekada lipca.

Porzeczka czarna najlepiej owocuje na jednorocznych przyrostach, tj. na pędach, które wyrosły w poprzednim roku z szyjki korzeniowej lub jako pędy boczne ze starych gałęzi. Na starszych częściach gałęzi wytwarzają się co prawda pąki i krótkopędy owocujące, ale ich udział w tworzeniu plonu, jest z każdym rokiem coraz niższy.

Charakterystyka wzrostu krzewów

W doświadczeniu polowym, założonym jesienią 2020 roku w Sadzie Doświadczalnym IO-PIB w Dąbrowicach, oceniano wzrost i owocowanie młodych krzewów trzynastu odmian porzeczki czarnej.

Źródło: Zagadnienia doradztwa rolniczego NR 2-2023

W pierwszym roku po posadzeniu odmiana ‘Ruben’ charakteryzowała się słabym wzrostem, wytwarzając najmniejszą liczbę pędów (poniżej 8), podobnie jak odmiany ‘Titania’ i ‘Bona’. Dodatkowo jej pędy należały do najkrótszych (poniżej 60 cm), co wskazuje na wolniejszy rozwój roślin w początkowym okresie uprawy.

Wyniki badań różniły się od wcześniejszych doniesień literaturowych (Pluta i Żurawicz, 2014; Pluta i in., 2021), które określały ‘Ruben’ jako odmianę o średniej sile wzrostu.

Wymagania glebowe / Stanowisko

Porzeczka czarna najlepiej rośnie na żyznych, dobrze przepuszczalnych glebach, bogatych w materię organiczną. Optymalny odczyn gleby to lekko kwaśny do obojętnego (pH 6,0–6,5), choć roślina toleruje również gleby lekko zasadowe.

Warto unikać podłoży ciężkich i podmokłych, które mogą prowadzić do gnicia korzeni.

Najlepsze plonowanie osiąga na stanowiskach słonecznych, choć toleruje również półcień. W pełnym słońcu owoce szybciej dojrzewają i mają wyższą zawartość cukrów. Chronione, ciepłe miejsce sprzyja lepszemu wzrostowi oraz ogranicza ryzyko przemarznięcia pędów zimą.

Przed sadzeniem warto wzbogacić glebę kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem, co poprawi jej strukturę i zasobność w składniki odżywcze.

Należy także unikać sadzenia porzeczek w miejscach, gdzie wcześniej rosły inne rośliny jagodowe, aby zminimalizować ryzyko chorób przenoszonych przez glebę.

Roślina ma stosunkowo płytki system korzeniowy, dlatego regularne nawadnianie w okresach suszy jest niezbędne do utrzymania dobrego plonowania.

Ściółkowanie podłoża korą, słomą lub kompostem pomaga zatrzymać wilgoć i ograniczyć rozwój chwastów.

Porzeczka czarna jest odporna na chłodniejsze warunki, jednak w rejonach narażonych na silne wiatry warto sadzić ją w osłoniętych miejscach lub przy podporach, co zapobiegnie łamaniu się pędów pod ciężarem owoców.

Cięcie

Pierwsze cięcie porzeczki

możemy wykonać zaraz po posadzeniu, aby ułatwić przyjęcie się roślin i przyśpieszyć tworzenie się krzewu. Taką decyzję należy podjąć na podstawie pokroju krzewu oraz ukorzenienia.

Przez pierwsze 3 lata

wykonujemy jedynie niewielkie cięcia sanitarne, polegające na wycinaniu pędów suchych, silnie uszkodzonych mechanicznie oraz leżących na ziemi, które łatwo się ukorzeniają.

Właściwe cięcie rozpoczynamy od 4 roku

i wykonujemy je przez następne lata. Ma ono charakter odmładzający, prześwietlający i sanitarny.

Oprócz pędów suchych, silnie uszkodzonych i leżących na ziemi, wycinamy pędy czteroletnie, to jest takie które już trzykrotnie owocowały.

Pędy te są najgrubsze, najsilniej rozgałęzione i mają najciemniejszą korę. Zwykle też są to pędy najbardziej pochylone na skutek kilkuletniego owocowania.

Kiedy ciąć porzeczkę?

Najlepszy termin cięcia krzewów porzeczki to przedwiośnie – koniec lutego i marzec, czyli przed rozpoczęciem wegetacji.

Na bardzo dużych plantacjach może być to zbyt krótki okres, dlatego cięcie rozpoczyna się wtedy zaraz po zbiorach i trwa do jesieni.