PORZECZKA CZARNA 'TIBEN’

Opis odmiany

Porzeczka 'Tiben’ to odmiana wysoce odporna na mróz, o średnim okresie dojrzewania. Pokrój krzewu dość rozłożysty, wzrost silny. Odmiana wyróżnia się dużą odpornością na choroby. Polecana do uprawy „na świeże owoce”, jak i do przetwórstwa.

Owoce

Owoce duże i bardzo smaczne zebrane w grona o średniej długości.

W ostatnich latach Instytut Ogrodnictwa prowadził szereg badań, które potwierdziły wysoką wartość produkcyjną nowych odmian porzeczki czarnej. Są one plenne i wytwarzają duże owoce.

Co więcej polskie odmiany są mniej podatne na groźne choroby grzybowe (amerykańskiego mączniaka agrestu, antraknozę liści porzeczki i rdzę wejmutkowo-porzeczkową) i wielkopąkowca niż odmiany standardowe.

* Wielkość krzewów określono jako pomiar wysokości i szerokości.
** Skala: 1 – brak objawów; 3 – średnie porażenie; 5 – bardzo silne porażenie rośliny

Porzeczka 'Tiben’ to odmiana, która z powodzeniem może być uprawiana jako deserowa, a także sprawdzi się do przetwórstwa.

Termin dojrzewania owoców

Porzeczka 'Tiben’ dojrzewa w średnim terminie.

Porzeczka czarna najlepiej owocuje na jednorocznych przyrostach, tj. na pędach, które wyrosły w poprzednim roku z szyjki korzeniowej lub jako pędy boczne ze starych gałęzi. Na starszych częściach gałęzi wytwarzają się co prawda pąki i krótkopędy owocujące, ale ich udział w tworzeniu plonu, jest z każdym rokiem coraz niższy.

Charakterystyka wzrostu krzewów

W doświadczeniu polowym, założonym jesienią 2020 roku w Sadzie Doświadczalnym IO-PIB w Dąbrowicach, oceniano wzrost i owocowanie młodych krzewów trzynastu odmian porzeczki czarnej.

Źródło: Zagadnienia doradztwa rolniczego NR 2-2023

W pierwszym roku po posadzeniu odmiana ‘Tiben’ wykazała silny wzrost, wytwarzając jedne z najdłuższych pędów, o średniej długości powyżej 70 cm, podobnie jak odmiana ‘Polben’.

W literaturze (Paunović i in., 2021) wskazuje się, że stosunek wysokości do szerokości krzewu w przypadku ‘Tiben’ był niższy niż u odmiany ‘Ben Lomond’, co może sugerować bardziej rozłożysty pokrój rośliny.

Pod względem liczby pędów, odmiana ta nie znalazła się w grupie najsilniej rozkrzewiających się, ale jej długość pędów wskazuje na dobrą dynamikę wzrostu w pierwszym roku po posadzeniu.

Wymagania glebowe / Stanowisko

Porzeczka czarna najlepiej rośnie na żyznych, dobrze przepuszczalnych glebach, bogatych w materię organiczną. Optymalny odczyn gleby to lekko kwaśny do obojętnego (pH 6,0–6,5), choć roślina toleruje również gleby lekko zasadowe.

Warto unikać podłoży ciężkich i podmokłych, które mogą prowadzić do gnicia korzeni.

Najlepsze plonowanie osiąga na stanowiskach słonecznych, choć toleruje również półcień. W pełnym słońcu owoce szybciej dojrzewają i mają wyższą zawartość cukrów. Chronione, ciepłe miejsce sprzyja lepszemu wzrostowi oraz ogranicza ryzyko przemarznięcia pędów zimą.

Przed sadzeniem warto wzbogacić glebę kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem, co poprawi jej strukturę i zasobność w składniki odżywcze.

Należy także unikać sadzenia porzeczek w miejscach, gdzie wcześniej rosły inne rośliny jagodowe, aby zminimalizować ryzyko chorób przenoszonych przez glebę.

Roślina ma stosunkowo płytki system korzeniowy, dlatego regularne nawadnianie w okresach suszy jest niezbędne do utrzymania dobrego plonowania.

Ściółkowanie podłoża korą, słomą lub kompostem pomaga zatrzymać wilgoć i ograniczyć rozwój chwastów.

Porzeczka czarna jest odporna na chłodniejsze warunki, jednak w rejonach narażonych na silne wiatry warto sadzić ją w osłoniętych miejscach lub przy podporach, co zapobiegnie łamaniu się pędów pod ciężarem owoców.

Cięcie

Pierwsze cięcie porzeczki

możemy wykonać zaraz po posadzeniu, aby ułatwić przyjęcie się roślin i przyśpieszyć tworzenie się krzewu. Taką decyzję należy podjąć na podstawie pokroju krzewu oraz ukorzenienia.

Przez pierwsze 3 lata

wykonujemy jedynie niewielkie cięcia sanitarne, polegające na wycinaniu pędów suchych, silnie uszkodzonych mechanicznie oraz leżących na ziemi, które łatwo się ukorzeniają.

Właściwe cięcie rozpoczynamy od 4 roku

i wykonujemy je przez następne lata. Ma ono charakter odmładzający, prześwietlający i sanitarny.

Oprócz pędów suchych, silnie uszkodzonych i leżących na ziemi, wycinamy pędy czteroletnie, to jest takie które już trzykrotnie owocowały.

Pędy te są najgrubsze, najsilniej rozgałęzione i mają najciemniejszą korę. Zwykle też są to pędy najbardziej pochylone na skutek kilkuletniego owocowania.

Kiedy ciąć porzeczkę?

Najlepszy termin cięcia krzewów porzeczki to przedwiośnie – koniec lutego i marzec, czyli przed rozpoczęciem wegetacji.

Na bardzo dużych plantacjach może być to zbyt krótki okres, dlatego cięcie rozpoczyna się wtedy zaraz po zbiorach i trwa do jesieni.