PORZECZKA CZERWONA 'JONKHEER VAN TETS’

Opis odmiany

Porzeczka czerwona 'Jonkheer van Tets’ to odmiana holenderska, otrzymana przez J. Maarse’go w Schellinkhont około 1931 r. przez skrzyżowanie odmian 'Faya Płodna’ i 'Scotch’.

Odmiana 'Jonkheer van Tets’ jest dość odporna na opadzinę liści oraz na antraknozę liści porzeczek.

Wysoko ceniona w krajach europejskich jako towarowa i amatorska. W Holandii często uprawiana w formie szpalerowej. W 1963 r. włączona do grupy amatorskiej doboru, a w 1968 r. do grupy odmian towarowych.

Krzew rośnie bardzo silnie, wydając z szyjki korzeniowej dużo długich pędów, pokrój ma kulisty spłaszczony, w starszym wieku rozłożysty, luźny. Pędy przed zdrewnieniem żółtawozielone, z jasnymi, czerwonymi smugami, na wierzchołkach rzadko owłosione, po zdrewnieniu szare, o skórce szarobrązowej, pękającej.

Liście średniej wielkości i małe, 5-klapowe, niektóre asymetryczne, ciemnozielone, dość grube, trochę skórzaste, rzadko rozmieszczone na pędzie. Ogonki liściowe ustawione pod kątem ostrym do pędu.

Blaszki liściowe lekko miseczkowate (o brzegach pod-giętych ku górze), wzdłuż nerwów wyraźnie wklęsłe.

Nasada liścia głęboko sercowata. Dolna powierzchnia liści omszona. Piłkowanie brzegów płytkie, często podwójne, zaokrąglone. Ogonek liściowy długi, zielony z czerwonym odcieniem, silnie omszony.

Kwitnienie

Kwiatostany bardzo długie, luźne. Oś kwiatostanu łukowato wygięta u nasady, zielona z brunatnym odcieniem.

Kwiaty średniej wielkości, talerzykowate, z wyraźnym zielonym wałeczkiem u nasady płatków. Działki kielicha żółtawe, czerwono paskowane, zaokrąglone, zwężone u nasady, stykające się górnymi krawędziami.

Płatki korony żółtawe z jasnoczerwonym paskowaniem, małe. Najwięcej kwiatostanów tworzy się na pędach 2-letnich, ale również na jednorocznych i 4-letnich. Na starszych gałęziach grona są krótsze, przestrzelone, owoce mniejsze.

Dużą rolę odgrywa prawidłowe coroczne cięcie krzewów i usuwanie starszych gałęzi. Kwitnie wcześnie. Odmiana średnio plenna, w pełnię owocowania wchodzi wcześnie.

Owoce

Grona porzeczki 'Jonkheer van Tets’ są długie, o gęsto rozmieszczonych jagodach. Owoce duże, kuliste, barwy wiśniowoczerwonej.

W niektórych latach kwiaty wierzchołkowe nie zawiązują owoców. Oś grona jasnozielona, omszona, lekko esowato wygięta. Przysadki szerokie, tępe. Jagody bardzo duże, zmniejszające się ku wierzchołkowi grona, kuliste, z lekko sterczącymi resztkami okwiatu.

Skórka wiśniowo-czerwona, cienka, mało wytrzymała, o żyłkach słabo widocznych. Nasiona przeświecają przez skórkę. Miąższ dość kwaśny, zwarty.

Porzeczka 'Jonkheer van Tets’ jest coraz bardziej rozpowszechnia się w uprawie, a wczesna pora dojrzewania umożliwia wcześniejsze zaopatrzenie rynku w świeże owoce.

Ciemna barwa jagód i wysoka kwasowość decydują o ich dużej przydatności dla przetwórstwa. Nadaje się do uprawy w cieplejszych rejonach, gdzie rzadziej występują przymrozki.

Polecana do uprawy szpalerowej, do zbioru ręcznego. Możliwy także zbiór kombajnowy.

Termin dojrzewania owoców

Owoce dojrzewają bardzo wcześnie – w ostatnich dniach czerwca lub na początku owocu lipca (na 1 do 4 dni przed owocowaniem odmiany Heros). Dojrzewanie w gronie równomierne. Zbiór łatwy. Owoce źle znoszą transport.

Wymagania glebowe / Stanowisko

Porzeczka 'Jonkheer van Tets’ wymaga gleb żyznych, zasobnych w próchnicę, dostatecznie wilgotnych. Nadaje się do uprawy na terenach osłoniętych i w rejonach, gdzie rzadziej występują późne przymrozki wiosenne. Na glebach ubogich i suchych kwiaty wierzchołkowe często wysychają.

Optymalny odczyn gleby to lekko kwaśny do obojętnego (pH 6,0–6,5), choć roślina toleruje również gleby lekko zasadowe.

Warto unikać podłoży ciężkich i podmokłych, które mogą prowadzić do gnicia korzeni.

Najlepsze plonowanie osiąga na stanowiskach słonecznych, choć toleruje również półcień. W pełnym słońcu owoce szybciej dojrzewają i mają wyższą zawartość cukrów. Chronione, ciepłe miejsce sprzyja lepszemu wzrostowi oraz ogranicza ryzyko przemarznięcia pędów zimą.

Przed sadzeniem warto wzbogacić glebę kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem, co poprawi jej strukturę i zasobność w składniki odżywcze.

Należy także unikać sadzenia porzeczek w miejscach, gdzie wcześniej rosły inne rośliny jagodowe, aby zminimalizować ryzyko chorób przenoszonych przez glebę.

Roślina ma stosunkowo płytki system korzeniowy, dlatego regularne nawadnianie w okresach suszy jest niezbędne do utrzymania dobrego plonowania.

Ściółkowanie podłoża korą, słomą lub kompostem pomaga zatrzymać wilgoć i ograniczyć rozwój chwastów.

Porzeczka czarna jest odporna na chłodniejsze warunki, jednak w rejonach narażonych na silne wiatry warto sadzić ją w osłoniętych miejscach lub przy podporach, co zapobiegnie łamaniu się pędów pod ciężarem owoców.

Cięcie

Pierwsze cięcie porzeczki

możemy wykonać zaraz po posadzeniu, aby ułatwić przyjęcie się roślin i przyśpieszyć tworzenie się krzewu. Taką decyzję należy podjąć na podstawie pokroju krzewu oraz ukorzenienia.

Przez pierwsze 3 lata

wykonujemy jedynie niewielkie cięcia sanitarne, polegające na wycinaniu pędów suchych, silnie uszkodzonych mechanicznie oraz leżących na ziemi, które łatwo się ukorzeniają.

Właściwe cięcie rozpoczynamy od 4 roku

i wykonujemy je przez następne lata. Ma ono charakter odmładzający, prześwietlający i sanitarny.

Oprócz pędów suchych, silnie uszkodzonych i leżących na ziemi, wycinamy pędy czteroletnie, to jest takie które już trzykrotnie owocowały.

Pędy te są najgrubsze, najsilniej rozgałęzione i mają najciemniejszą korę. Zwykle też są to pędy najbardziej pochylone na skutek kilkuletniego owocowania.

Kiedy ciąć porzeczkę?

Najlepszy termin cięcia krzewów porzeczki to przedwiośnie – koniec lutego i marzec, czyli przed rozpoczęciem wegetacji.

Na bardzo dużych plantacjach może być to zbyt krótki okres, dlatego cięcie rozpoczyna się wtedy zaraz po zbiorach i trwa do jesieni.