Maliny jesienne

Odmiany jesienne – możliwe owocowanie letnie, ale niezalecane

Choć część odmian malin jesiennych wykazuje biologiczną możliwość owocowania także latem (na pędach dwuletnich), w praktyce nie wszystkie odmiany jesienne nadają się do efektywnego prowadzenia na podwójny zbiór.

Badania przeprowadzone w południowej Polsce pod osłonami wykazały, że odmiany malin jesiennych, takie jak ‘Magnat’, ‘Baron’, ‘Delniwa’, ‘Polana’ oraz ‘Polka’, plonowały wyraźnie lepiej na pędach jednorocznych, a ich letni plon był niewystarczający, by uzasadniać prowadzenie ich w systemie dwóch zbiorów.

W praktyce odmiany te najlepiej prowadzić jako klasyczne maliny jesienne – na jeden, jesienny zbiór.

Źródło: 

Orzeł A., Gasparska M., Janik-Wójs A. (2025)
Primocane raspberry and blackberry cultivars from the Polish breeding program dedicated to single and double-cropping pot production under tunnels

Odmiany Twotimer – zalecane do prowadzenia na 2 zbiory

Odmiany malin, które dobrze plonują w systemie dwóch zbiorów, określane są w literaturze anglojęzycznej mianem Twotimer – 2 owocowania (letnie i jesienne).

Do tej grupy zalicza się m.in. odmiany ‘All You Need®’, ‘Sugana®’, ‘Autumn Chef®’, a także ‘Husaria’, które przy odpowiednim prowadzeniu i cięciu mogą dawać wyraźny, uzasadniony plon zarówno latem, jak i jesienią.

Cięcie malin jesiennych

Każdego roku – zimą lub wczesną wiosną, ścinamy wszystkie pędy do ziemi.

Rośliny w stanie spoczynku dobrze zniosą cięcie. Sposób cięcia malin jesiennych jest niewątpliwie ich walorem. Nie musimy się zastanawiać, które pędy wycinamy.

Nowe pędy wyrosną z ziemi wiosną. Ponieważ tylko pędy tegoroczne produkują owoce, nie ma potrzeby zachowywania zeszłorocznych pędów.

Obrazuje to poniższa grafika:

Cięcie malin jesiennych na podwójne owocowanie

Jeśli chcesz uzyskać podwójne owocowanie (mały letni plon z malin owocujących na pędach zeszłorocznych), możesz pozostawić kilka pędów (nie ścinać zimą). Pozostawione pędy staną się dwuletnimi i wyprodukują skromny plon wczesnym latem, w kolejnym roku.

Nie jest to powszechna praktyka, ponieważ zwiększa nakład pracy przy stosunkowo niewielkich korzyściach wynikających z dodatkowego, letniego plonu.

Nie ma ustalonej liczby pędów do pozostawienia, ale upewnij się, że są rozmieszczone co najmniej kilkanaście centymetrów od siebie i pozostawiają wystarczająco dużo miejsca na wzrost nowych primocanes.

Przed ścięciem pędów usuń wiszące nisko druty podpór, sznurki, systemy nawadniania kropelkowego i czujniki wilgotności gleby.

Porównanie odmian malin jesiennych

Odmiany malin jesiennych:

• Polana – Zbiór owoców na pędach dwuletnich następuje wcześnie, w porównaniu do typowego okresu dojrzewania malinowoce na pędach bieżącego roku zaczynają dojrzewać w połowie sierpnia.. Roślina charakteryzuje się dynamicznym wzrostem. Pędy są pokryte niewielkimi kolcami. Owoce mają średnią wielkość, szerokostożkowaty kształt, są żywo czerwone z połyskiem, zwarte i smaczne.

• Polka – Roślina ta daje plony na pędach jednorocznych wcześnie i przez długi okres. Zbiory z pędów dwuletnich odbywają się w średnim czasie dojrzewania. Roślina osiąga średni wzrost i posiada pędy z kolcami o sporych rozmiarach. Owoce są średnio duże, mają kształt stożkowy, są czerwone z wyraźnym połyskiem i jędrne.

• Polesie – Owoce zaczynają dojrzewać wcześnie, zazwyczaj już w ostatnich dniach lipca, a okres owocowania utrzymuje się aż do wczesnego października. Rośliny charakteryzują się umiarkowanie silnym wzrostem i wzniesioną formą. Tworzą one liczne, równomiernie rozmieszczone pędy. Owoce są spore, mają kształt przypominający serce, są ciemnoczerwone i lekko owłosione.

• Poemat – Krzew ten wykazuje intensywny wzrost, a jego pędy są średnio grube i sztywne, z nielicznymi kolcami. Charakterystyczny jest zwarty pokrój krzewu. To odmiana, która owocuje na pędach jednorocznych, z możliwością ponownego owocowania na pędach dwuletnich. Plony tej odmiany można zbierać w drugiej połowie sierpnia, co jest zbieżne z terminem odmiany 'Polana’. Owoce prezentują się w średniej wielkości, mają szeroko stożkowaty, lekko spłaszczony kształt, są jasnoczerwone, delikatnie błyszczące, atrakcyjne wizualnie, bardzo soczyste i wyśmienite w smaku. Odmiana ta jest wydajna i rekomendowana do produkcji owoców deserowych.

• Polonez – Krzew ten charakteryzuje się umiarkowaną dynamiką wzrostu, wykształca sztywne pędy z kolcami. Ma zwarty pokrój. Odmiana ta daje owoce na pędach rocznych, z możliwością ponownego owocowania na pędach dwuletnich. Zbiory odbywają się w podobnym terminie co u odmiany 'Polana’, czyli w drugiej połowie sierpnia. Owoce osiągają sporych rozmiarów, są wydłużone, jasnoczerwone i lśniące, zwarte, co nadaje im atrakcyjny wygląd, a także są smaczne.

• Pokusa – Na pędach jednorocznych owoce pojawiają się około dwóch tygodni później niż u odmiany Polka, natomiast na pędach dwuletnich owocowanie jest wczesne. Rośliny wykazują silny wzrost. Pędy są nierównomiernie rozwinięte; od silnych do średnich, są sztywne i łukowato zagięte, z małymi i rzadkimi kolcami. Owoce te są bardzo duże, mają kształt sercowaty i kolor od czerwonego do ciemnoczerwonego.

• Poranek – To najnowsza odmiana otrzymana w 2020 roku w Instytucie Brzezna. Odmiana ta zaczyna owocować na pędach rocznych wczesnym sierpniem. Owoce są wydłużone, większe w porównaniu do 'Polki’, są twarde i smakowite, prezentują się bardzo atrakcyjnie. Rośnie średnio silenie, osiągając do 1,2 metra wysokości i nie wymaga stosowania podpór. Pędy są pokryte niewielką ilością kolców. Przeznaczenie produkcyjne: na deser/przemysłowe.

• Poranna Rosa – Odmiana ta charakteryzuje się średnio późnym owocowaniem na pędach rocznych, a późnym na dwuletnich. Rośliny tej odmiany osiągają średnią wysokość. Pędy są wytrzymałe, sztywne i obficie pokryte kolcami, mają delikatny woskowy pokrywający je nalot. Owoce są średniej wielkości, okrągłe, o żółtej barwie i solidnej konsystencji, mocno przylegające do dna kwiatowego.

Uprawa malin jesiennych – wymagania

Maliny jesienne mają takie same wymagania jak maliny letnie. Wymagają gleby żyznej i próchniczej o odczynie lekko kwaśnym (pH 5,5- 6,5). Uprawa może nie być możliwa na terenach zbyt mokrych , o wysokim poziomie wód gruntowych.

Gleba przed sadzeniem malin powinna być odchwaszczona, zasobna w materię organiczną i składniki mineralne.

Maliny jesienne sadzi się późną jesienią lub wczesną wiosną, przy czym korzystniejszym okresem jest jesień, głównie ze względu na lepsze warunki w zakresie podlewania. Maliny zakupione w doniczkach można sadzić przez cały rok.

Autor: Bartosz Spychalski – właściciel szkółki Akademia Roślin

Tekst, zdjęcia oraz elementy graficzne takie jak wykresy i tabele umieszczone na stronie są przedmiotem prawa autorskiego. Ich kopiowanie jest nielegalne. Naruszanie praw autorskich stanowi czyn nieuczciwej konkurencji i jest sankcjonowany karnie.